Ten serwis używa plików cookie. Więcej informacji  #  This website uses cookies. More information
Łamiący konstytucję
 
••• 2018 - Niech po dobrej zmianie nastąpi zmiana lepsza: POLSCE - przyjaznej otwartości, POLAKOM - odrodzenia braterstwa, POLKOM - wyzwolonej równości - na ten Nowy Rok! ••• 20 grudnia Prezydent Andrzej Duda oświadczył, że podjął decyzję o podpisaniu uchwalonych w grudniu przez Sejm i Senat ustaw: o Sądzie Najwyższym oraz o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa ••• 20 grudnia Komisja Europejska skierowała do Rady Unii Europejskiej sprawę oceny stanu praworządności w Polsce, korzystając z art. 7 pkt 1 Traktatu o Unii Europejskiej ••• Obok Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego oraz Komisji Weneckiej Rady Europy - stan praworządności w Polsce jest również przedmiotem zainteresowania Organizacji Narodów Zjednoczonych ••• Za drzwiami zamkniętymi dla wiedzy obywateli - Prezydent RP z prezesem partii PiS ugadują treść szczególnie ważnych ustaw o Sądzie Najwyższym i Krajowej Radzie Sądownictwa ••• Po roku 2020 zmniejszy się pula na dopłaty dla gospodarstw wiejskich. Kto obroni interesy polskich rolników w Brukseli? Czy mająca jak najgorsze unijne notowania ekipa PiS? ••• Prezydent Duda proponuje: zapytajmy Naród w jakim ustroju państwa i pod prawem jakiej konstytucji chciałby żyć, mieszkać, uczyć się i pracować w Ojczyźnie? Pomysł iście szatański, mający instrumentalnie wykorzystać niekompetencję społeczeństwa w dziedzinie prawa konstytucyjnego ••• Od 13 lat Polska jest w Unii Europejskiej. Niestety władza systemowo oddala nas od wspólnoty bezpieczeństwa i rozwoju ••• Polacy w zdecydowanej większości akceptują i doceniają przynależność Polski do Unii Europejskiej ••• Polityka zagraniczna "dobrej zmiany" sięga międzymorza - od Bałtyku do Balatonu ••• Psucie państwa i demokracji w Polsce niepokoi wielu Polaków oraz Parlament Europejski i Komisję Europejską ••• Oczekujemy od rządzących zaniechania: # demontażu państwa prawa, # ograniczania demokracji i wolności obywatelskich, # nienawiści do współobywateli o innych poglądach i ich poniżania ••• Trybunał Konstytucyjny w składzie obarczonym istotnymi wadami prawnymi traci na znaczeniu ••• Mała ustawa dekomunizacyjna zmiata złe nazwy ulic i placów ••• WIĘCEJ w zakładce Aktualności
Wtorek 23.01.2018
Warto zrozumieć
 
 Powrót do listy 
WYBÓR  ROKU      KRONIKA 2013  szybki przegląd      AKTUALNOŚCI

2013   styczeń   luty   marzec   kwiecień   maj   czerwiec 
           lipiec   sierpień   wrzesień   październik   listopad   grudzień

DIARIUSZ REGIOsetu - Listopad 2013 r.
Niektóre linki zewnętrzne mogą już nie działać

poprzedni miesiąc   •••   następny miesiąc

30 listopada 2013
Partnerstwo Wschodnie w Wilnie - bez Ukrainy, z Mołdawią i Gruzją
Na zakończonym wczoraj w Wilnie szczycie Partnerstwa Wschodniego (Litwa kończy swoja półroczną Prezydencje w UE) spodziewano się parafowania wynegocjowanych już umów stowarzyszeniowych Ukrainy, Mołdawii i Gruzji z Unia Europejską oraz podpisania ich w 2014 r. Partnerstwo Wschodnie, któremu w UE patronują Polska i Szwecja, jest projektem zacieśnienie współpracy Unii Europejskiej z sześcioma wschodnimi sąsiadami UE: Białorusią, Ukrainą, Mołdawią, Gruzją, Azerbejdżanem i Armenią. Rosja odmówiła na zaproszenie. W końcu umowy parafowały Mołdawia i Gruzja; Ukraina wstrzymała się z podpisem. Wywołało to demonstracje społeczne w Kijowie. W efekcie już przeprowadzonych i kontynuowanych reform przez rząd Mołdawii UE rozważa zniesienie obowiązku wizowego dla obywateli tego kraju.

29 listopada 2013
Dowolność w ustalaniu opłat za śmieci niezgodna z Konstytucją
Trybunał Konstytucyjny orzekł (sygn. wyroku K 17/12), że przepisy zawarte w trzech ustępach artykułu 6k ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. 2012.391 i 951 oraz 2013.21,228 i 888) są niezgodne z konstytucją: ust. 1 i 2 w zakresie, w jakim nie przewiduje maksymalnej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi - jest niezgodny z art. 84 i art. 217 konstytucji, a ust. 4 w zakresie, w jakim upoważnia radę gminy do wprowadzenia zwolnienia przedmiotowego oraz do ustanowienia dopłat dla właścicieli nieruchomości - jest niezgodny z art. 168 w związku z art. 217 konstytucji. TK nie podważył samej idei przetargów śmieciowych. Zakwestionowane przepisy art. 6k stracą moc po upływie 18 miesięcy od ogłoszenia wyroku TK w Dzienniku Ustaw. Do czasu zmiany, ale nie dłużej niż przez wspomniane 18 miesięcy przepis, który nie określa maksymalnej wysokości stawki, nadal obowiązuje. Bez ustalenia przez Sejm, jaka ma być maksymalna stawka opłaty i na jakiej podstawie obliczana - danina publiczna nie może być uznana za zgodną z konstytucją, tak samo ustalanie dopłat dla właścicieli nieruchomości oraz zwolnień od takiej opłaty.

28 listopada 2013
Najwięcej certyfikatów EPSA 2013 dla polskich samorządów
Do tegorocznego konkursu o Europejską Nagrodę Sektora Publicznego (European Public Sektor Award - EPSA 2013) zgłoszono 230 projektów z 26 krajów i instytucji europejskich, z czego 36 zgłoszeń pochodziło z Polski. Najlepszym projektem spośród realizowanych przez jednostki samorządu lokalnego w Europie okazał się zgłoszony przez Bielsko-Białą dotyczący ochrony klimatu. Wśród pięciu najlepszych projektów w tej kategorii znalazł się jeszcze "Program budowy i zamiany mieszkań komunalnych" zgłoszony przez miasto Poznań. Najlepsze projekty otrzymały Certyfikat Dobrych Praktyk, oprócz Bielska-Białej i Poznania - również Gdańsk, Rybnik oraz Szklarska Poręba. Projekty polskich samorządów pokonały m.in. takie miasta jak: Wiedeń, Mediolan, Lizbona, Barcelona, Londyn, czy Aberdeen. Współorganizatorem konkursu jest nasze Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. Wręczenie certyfikatów i nagród odbyła się wczoraj w Maastricht, w budynku siedziby władz regionu Limburgia (Holandia). W tym samym budynku w 1992 r. został podpisany Traktat o Unii Europejskiej.

26 listopada 2013
Pieniądze dobrze zamieniane na infrastrukturę i miejsca pracy
Według danych Ministerstwa Rozwoju Regionalnego (KSI SIMIK 07-13) od początku uruchomienia programów z perspektywy finansowej 2007-2013 do 24 listopada 2013 r. złożono 284,7 tys. wniosków (poprawnych pod względem formalnym) na całkowitą kwotę dofinansowania (zarówno środki unijne jak i środki krajowe) 579,3 mld zł. Do końca ubiegłego tygodnia podpisano z beneficjentami 91 834 umowy o dofinansowanie na kwotę 379,1 mld zł wydatków kwalifikowalnych, w tym dofinansowanie w części UE 261,3 mld zł, co stanowi 91,1% alokacji na lata 2007-2013. Wartość wydatków beneficjentów uznanych za kwalifikowalne wynikająca ze złożonych wniosków o płatność wyniosła 243,3 mld zł, a w części dofinansowania UE 172,3 mld zł. Za spożytkowane już pieniądze unijne uzupełnione pieniędzmi krajowymi powstało: 398 oczyszczalni ścieków (w tym największa "Czajka" w Warszawie), 10 632 km dróg, 4164 przedszkola, 42 651 km łączy internetu szerokopasmowego, 2300 tramwajów, autobusów i trolejbusów, 322 ambulansy, 50 przyszpitalnych lądowisk dla helikopterów, 1700 laboratoriów, wyremontowano toruńską starówkę; na kolejach jeżdżą pociągi "Elf", testuje się "Pendolino". To tylko część dłuższej listy. W krótkim podsumowaniu należy jeszcze dodać powstanie 318 717 nowych miejsc pracy. Tego wszystkiego nie przysłonią mało efektywne szkolenia dla bezrobotnych, czy kilkanaście niedochodowych, drogich w utrzymaniu aquaparków.

25 listopada 2013
Koło ratunkowe legalizujące niewypłacalność Mazowsza
Sejm - zgodnie z przedłożeniem rządowym - znowelizował ustawę o dochodach jst w części dotyczącej podziału środków rezerwy subwencji ogólnej (tworzonej z tzw. "janosikowego"). W noweli wpisana została ulga w opłatach z tego tytułu dla Mazowsza (jedynego wśród 16 województw płatnika netto - zob. Diariusz REGIOsetu z 9 września br.), rozkładająca tegoroczną nadwyżkę ponad 400 mln zł na późniejsze raty (w latach 2015-2017). Spotkało się to od razu ze sprzeciwem beneficjentów - województw korzystających z tej subwencji. Po wejściu w życie zmian Podkarpaciu ubędzie 34 mln zł, Warmii i Mazurom ok. 20 mln zł, kolejnym regionom - mniej. Jest to nowelizacja doraźna, nie prostuje (jeżeli jest to konieczne) systemu, tylko dodaje nakładkę legalizującą obecną niewypłacalność Mazowieckiego Urzędu Marszałkowskiego.

23 listopada 2013 r.
Wysłuchanie publiczne projektu ustawy samorządowej Prezydenta
Sejmowa Komisja Samorządu Terytorialnego i Polityki Regionalnej postanowiła o przeprowadzeniu w dniu 10 grudnia 2013 r. wysłuchania publicznego, w sprawie przedstawionego przez Prezydenta RP projektu ustawy o współdziałaniu w samorządzie terytorialnym na rzecz rozwoju lokalnego i regionalnego oraz o zmianie niektórych ustaw (druk nr 1699). Wysłuchanie rozpocznie się o godz. 10.00 w sali nr 118, w gmachu Sejmu RP w Warszawie, przy ul. Wiejskiej 4/6/8. Termin zgłaszania zainteresowania udziałem w wysłuchaniu publicznym upływa 30 listopada 2013 r. Prawo wzięcia udziału w wysłuchaniu publicznym mają podmioty, które zgłoszą do Marszałka Sejmu zainteresowanie pracami nad projektem ustawy. Zgłoszenie wnosi się na urzędowym formularzu co najmniej na 10 dni przed dniem wysłuchania. Decyduje data stempla pocztowego. Szczegółowe informacja dla osób chcących wziąć udział w wysłuchaniu publicznym na stronie Sejmu.

22 listopada 2013
Małe szkoły blisko, duże daleko, dojeżdża nauczyciel, a nie dzieci
Do kontrowersji wokół przygotowanych zmian w Karcie Nauczyciela doszedł casus gminy Hanna, której wójt - Grażyna Kowalik, z zawodu nauczycielka z wieloletnim stażem, sprawująca swój urząd kolejną kadencję - począwszy od 2008 r. stopniowo przekazywała prowadzenie kolejnych szkół stowarzyszeniom. Szkół jest obecnie pięć (w tym dwie publiczne), także pięć oddziałów przedszkolnych i cztery punkty przedszkolne. Nauczyciele są zatrudnieni na podstawie kodeksowych umów o pracę, a nie przepisów Karty Nauczyciela. Liczba etatów nauczycielskich została bez zmiany przy dwukrotnie mniejszej liczbie dzieci. Zarobki nauczycieli uległy zmniejszeniu, ale nie było zwolnień, nauczyciele cały czas mają pracę (o którą dość trudno na wschodnim przygraniczu), powiększają swój staż składkowy w ZUS, ponadto nie zlikwidowano żadnej szkoły, tam gdzie były nadal są ośrodkami edukacji, kultury i sportu. Gmina Hanna daje przykład co mogą samorządy gdy tego samego nie może ministerstwo.

21 listopada 2013
Minister z najlepszą oceną - wicepremierem ds. nowego budżetu UE
Ogłoszone wczoraj przez premiera Donalda Tuska zmiany w składzie rządu, w kilku przypadkach silniej wiążą się z działalnością samorządów: nowe (rozszerzone) obowiązki przyjęła Elżbieta Bieńkowska (49) - dotychczasowa minister rozwoju regionalnego, przyszły wicepremier oraz minister połączonych resortów rozwoju regionalnego i infrastruktury, ministrem finansów ma zostać Mateusz Szczurek (38) - dotychczas główny ekonomista ING Banku Śląskiego, który zastąpi ministra Jacka Rostowskiego, na szefa resortu administracji i cyfryzacji, po ustąpieniu Michała Boniego, premier zaproponował Rafała Trzaskowskiego (41) - posła do Parlamentu Europejskiego w bieżącej kadencji, natomiast resort edukacji po Krystynie Szumilas obejmie Joanna Kluzik-Rostkowska (50) - posłanka krajowa. Prezydent Bronisław Komorowski ma wręczyć nominacje 27 listopada br.

19 listopada 2013
Parlament przyjął budżet UE, polska koperta wzrosła do 11%
Dzisiaj - po kilkunastu miesiącach sporów i uzgodnień z rządami państw UE Parlament Europejski przyjął zdecydowaną większością głosów (537 "za", 126 "przeciw", 19 "wstrzymań") nowy budżet UE na lata 2014-2020. Zgodzono się na wydatki w wysokości 960 mld euro w zobowiązaniach oraz na rzeczywiste płatności równe 908 mld euro (wszystko w cenach z 2013 r.) Ta rozbieżność kwot była tematem długich negocjacji. Parlament chciał rozwiązać problem powracających corocznie niedoborów w płatnościach, aby nie zaczynać nowej perspektywy finansowej z niezapłaconymi rachunkami, co miało miejsce w latach ubiegłych. W rezultacie państwa członkowskie zgodziły się dodać 3,9 mld euro do budżetu na rok 2013. Choć po raz pierwszy wieloletnie ramy finansowe dla Unii będą realnie mniejsze, niż poprzednie (minus 40 mld euro), Polsce przypadnie o 4 mld euro więcej niż w latach 2007-2013. Nadal będziemy największym odbiorcą unijnych funduszy. W ciągu siedmiu lat mamy otrzymać 105,8 mld euro (ok. 440 mld zł), w tym na politykę spójności 72,9 mld euro (prawie 305 mld zł) - wzrost o 5,6%, a na politykę rolną 28,5 mld euro (119 mld zł) - wzrost o 6,3%. Nasza koperta ogółem wzrosła do 11%, w tym część na poltykę spójności to 22,4% kwoty na tę politykę w całej Unii. Wymienione 305 mld zł będzie powiększone naszym udziałem własnym. To są kwoty brutto - ze swej strony wpłacimy do kasy UE w nadchodzącym siedmioleciu ok. 23 mld euro. Parlament przyjął klauzulę o przeglądzie budżetu w połowie okresu, nakładając ten obowiązek na Komisję Europejską w roku 2016 (podobny obowiązek miała KE w 2009 r.). Przeglądowi towarzyszyć będzie wniosek legislacyjny o rewizję budżetu. Takiego zastrzyku pomocy dla Polski w przyszłości już nie będzie. Przed nami czas intensywnej nauki rządzenie i rozwijania się w oczekiwanym tempie za pieniądze wypracowane przez nas samych. Historia negocjacji.

18 listopada 2013
Projekty budżetów JST na 2014 r. będą korygowane w grudniu
Senat będzie mógł zająć się nowelizacją ustawy o finansach publicznych najwcześniej na posiedzeniu zaplanowanym na 4 i 5 grudnia br. W związku z tym złożone w terminie (do 15 listopada) do Regionalnych Izb Obrachunkowych projekty uchwał budżetowych JST na rok 2014, przygotowane zostały na podstawie przepisów obowiązujących przed spodziewaną nowelizacją. Ministerstwo Finansów potwierdza, że samorządy powinny projektować swoje uchwały budżetowe i wieloletnie prognozy finansowe według obowiązujących przepisów, muszą jednak brać pod uwagę, że po wejściu w życie nowelizacji wspomnianej ustawy konieczne będzie naniesienie odpowiednich korekt.

15 listopada 2013
Warszawa światowym ośrodkiem obrad i protestów klimatycznych
W Warszawie na terenie Stadionu Narodowego dobiegają półmetka obrady szczytu klimatycznego ONZ grupującego reprezentantów blisko 200 krajów. Uczestniczą oni w 19. Sesji Konferencji Stron Ramowej Konwencji Narodów Zjednoczonych w sprawie zmian klimatu - COP19 (Conferences of the Parties). Sesji towarzyszy Spotkanie Stron Protokołu z Kyoto (CMP). Nasza stolica będzie miejscem obrad tego gremium - liczącego ponad 12 tys. osób - do 22 listopada. W programie jest ustalenie harmonogramu globalnych negocjacji nowego porozumienia ws. ochrony klimatu oraz podjęcie próby wynegocjowania światowego porozumienia klimatycznego przed szczytem w 2015 roku w Paryżu. Regulujący te kwestie obecnie Protokół z Kioto wygasa w 2020 r.

13 listopada 2013
Niepodległość godnie świętowana oraz podpalana racami w zadymie
Radosne Święto Niepodległości - uczczone oddaniem hołdu wybitnym Polakom zasłużonym dla wolnej Ojczyzny podczas marszu "Razem dla Niepodległej" z Prezydentem Bronisławem Komorowskim na czele oraz złożeniem wieńców w imieniu Prezydenta RP w miejscach związanych z upamiętnieniem 150. rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego - stało się po południu dniem skandalicznych chuligańskich ekscesów w centrum Warszawy. Organizujące tzw. "Marsze Niepodległości" ugrupowania skrajnie nacjonalistyczne, o znamionach faszystowskich, usiłują od kilku lat - przy wsparciu bliskich im polityków - to wielkie polskie święto zawłaszczyć. Spokojni warszawiacy idąc w tym niechlubnym gronie mimowolnie stawali się zasłoną ułatwiającą krycie się łobuzów w tłumie i utrudniającą zdecydowane działania policji, które mogłyby narażać na dolegliwości osoby postronne. Słowa oburzenia wyrażali publicznie przedstawiciele niemal wszystkich ośrodków liczących się w państwie. Zabrakło zdania hierarchów Kościoła, który w istotny sposób przyczynił się do odzyskania naszej niepodległości w 1918 r.

11 listopada 2013
95 lat temu Rzeczpospolita odzyskała niepodległość
Niepodobna oddać tego upojenia, tego szału radości, jaki ludność polską w tym momencie ogarnął. Po 120 latach prysły kordony. Nie ma "ich". Wolność! Niepodległość! Zjednoczenie! Własne państwo! Na zawsze! Chaos? To nic. Będzie dobrze. Wszystko będzie, bo jesteśmy wolni od pijawek, złodziei, rabusiów, od czapki z bączkiem, będziemy sami sobą rządzili. (...) Kto tych krótkich dni nie przeżył, kto nie szalał z radości w tym czasie wraz z całym narodem, ten nie dozna w swym życiu najwyższej radości. Są to słowa inż. Jędrzeja Moraczewskiego (1870-1944), pierwszego premiera Odrodzonej Rzeczypospolitej. ("bączki" - naszywki na czapkach austriackich żołnierzy).

8 listopada 2013
Długa absencja i brak ślubowania wymagają nowych wyborów
W Sejmie toczą się prace nad poselskim projektem nowelizacji ustawy o samorządzie gminnym. Zmiany dotyczą m.in. ograniczenia możliwość sprawowania mandatu wójta (burmistrza, prezydenta miasta) w konkretnych, wymienionych niżej sytuacjach oraz przez osobę niepochodzącą z wyborów, wyznaczoną przez Prezesa Rady Ministrów do komisarycznego wykonywania zarządu gminy. Celem jest wyeliminowanie luki prawnej, która pozwala na korzystanie z mandatu - nawet do końca kadencji - przez wójta lub wójta elekta (nie zaprzysiężonego po wyborze), w sytuacji gdy ze względu na przeszkody wynikające ze stanu zdrowia funkcje wójta wykonuje wyznaczony komisarz, również mogący pozostawać do końca kadencji. Propozycja sprowadza się do przepisu określającego granicę absencji na sześć miesięcy. Po tym czasie mandat ulegałby wygaśnięciu. Inny przepis wyznacza 30-dniowy termin na złożenie przez elekta ślubowania. Nie dopełnienie tego wymogu ma być równoznaczne z odmową złożenia ślubowania. W obu wypadkach zarządzane maja być nowe wybory w terminie określonym w kodeksie wyborczym.

5 listopada 2013
Analiza rozwoju JST w polityce strukturalnej UE
W rankingu przeprowadzonym na Wydziale Administracji i Nauk Społecznych Politechniki Warszawskiej - przy zastosowaniu szesnastu wskaźników gospodarczych, społecznych i ekologicznych - wyłaniano jednostki samorządu terytorialnego charakteryzujące się zrównoważonym rozwojem. Czołówkę utworzyły dobrze zarządzane gminy bogate: w  kategorii gmin wiejskich - Kleszczów (33,1 tys. zł/mieszk. dochodów z podatków w 2013 r.), Kobieżyce (4,2), Puchaczów (3,9), gmin miejsko-wiejskich - Nowe Warpno (12,5 tys. zł/mieszk.), Polkowice (6,0), Międzyzdroje (2,5), gmin miejskich - Krynica Morska (16,2 tys. zł/mieszk.), Łeba (2,3), Bieruń (2,1), a wśród gmin-miast na prawach powiatu - Warszawa (2,7 tys. zł/mieszk.), Gdańsk (1,8), Poznań (1,9). Średnia krajowa dochodów z podatków dla gmin w 2013 r. to 1,3 tys. zł/mieszk. Informacje szczegółowe. Prezentacja. Przy okazji warto dodać, że wyróżniające się wysokie dochody własne Kleszczowa biorą się z opłat wnoszonych do kasy gminy przez odkrywkową Kopalnię Węgla Brunatnego "Bełchatów" oraz Elektrownię "Bełchatów" (1/5 krajowej produkcji energii elektrycznej). Oba te wielkie przedsiębiorstwa (zajmujące prawie 1/3 powierzchni gminy) zapewniają też wyróżniona pozycję Kleszczowa na rynku pracy - na terenie gminy pracuje blisko trzy i pół razy więcej osób niż wynosi aktualna liczba jej mieszkańców. W bieżącym roku Kleszczów odprowadził prawie 44 mln zł "janosikowego". O bogactwie gminy Nowe Warpno na terenie której nie ma żadnych zakładów przemysłowych ani złóż, decyduje ustalenie jej granic, a co za tym idzie podatek od dna pod wewnętrznymi wodami morskimi płacony przez Szczeciński Urząd Morski, tzn. od połowy powierzchni gminy, w obszar której wchodzi 98 km2 Zalewu Szczecińskiego. Blisko trzykrotną średnią krajową per capita ma m.in. Gmina Michałowo, na terenie której zlokalizowana jest Tłocznia i Pomiarownia Gazu na tranzytowej rurze EuRoPol Gazu S.A. Nie każdej gminie trafili się tak bogaci płatnicy zasilający miejscową kasę. W Michałowie radni rozważają zwolnienie wszystkich mieszkańców gminy z płacenia podatku od nieruchomości.

2 listopada 2013
Odbiór śmieci to nie wszystko, potrzebny odzysk i utylizacja
Siedemnaście gmin ma zapłacić po 50 tys. zł kary za nie przeprowadzenie dotąd przetargów na odbiór śmieci. Taka jest decyzja Inspekcji Ochrony Środowiska. Według informacji Głównego Inspektora OŚ zaledwie 1/3 z 250 skontrolowanych samorządów wypełnia całość obowiązków wynikających z ustawy wprowadzającej nowy system gospodarki odpadami, przede wszystkim dotyczące odzysku i utylizacji. W tym roku wymagane jest uzyskanie odzysku szkła, papieru, plastiku, metali - na poziomie 10%, unieszkodliwiania gruzu - 30%, utylizacji odpadów biodegradowalnych - 50%.

poprzedni miesiąc   •••   następny miesiąc

P R Z Y P O M N I E N I E

W Y S Z U K I W A R K A